Жаңғақтар – құрамы, қасиеттері, ерлер мен әйелдерге пайдасы

Адамдар жаңғақтарды өздерінің тамақтануында шамамен 10 мың жыл бұрын қолдана бастаған. Мұны археологиялық қазба жұмыстары растайды. Мысалы, Техаста жасы 8000 жыл болатын ыдыс-аяқтан жержаңғақ қабығы табылды. Пайдалы жаңғақтар тарихтан бұрынғы кезеңдерде, орта ғасырларда әлемнің барлық елдерінде бағаланды, олар қазір де өте құнды. Олар табиғи түрде ғана емес, сонымен қатар тұнба түрінде, емдеу және профилактикалық өнімдерде де қолданылады.

Жаңғақ түрлері

Бұл қатты қабықтың ішінде ядросы бар ағаштардың немесе бұталы өсімдіктердің жемістері. Олар жеуге жарамды және жеуге жарамсыз, пайдалы және қауіпті болып бөлінеді. Осылайша бетель, сабын және құсу жаңғақтарын жеуге болмайды. Олардың пайдалы түрлері әлдеқайда көп. Ең танымал түрлері:

  • бадам,
  • пісте,
  • макадамия,
  • грек жаңғағы,
  • кешью,
  • балқарағай,
  • жержаңғақ және басқалар.

Бадам – отаны Жерорта теңізі болып табылатын ықшам ағаш немесе бұта. Оның алғашқы сипаттамасы Киелі кітаптан табылған. Бұл түрдің көптеген жабайы сорттары улы.

Пісте тек тамақ түрінде ғана емес, сонымен қатар оның сүйекжемісі медициналық және косметикалық препараттарда қолданылады.

Грек жаңғағы жылулықты жақсы көреді. Ағаштың жемістері ыстық және қоңыржай климаттық аймақтарда піседі. Бұл сорт ең пайдалы болып саналады.

Кешью Бразилиядан келеді. Ол жоғары энергетикалық құндылыққа ие, иммундық жүйені нығайтады, теріні, асқазан ауруларын емдейді, дистрофияға көмектеседі.

Кедр-ызғарлы климаттық аймақтарда өсетін қоректік өнім. Ол адам ағзасының барлық жүйелерінің жұмысын ынталандырады және қалпына келтіреді. Ол таза түрінде қолданылады, одан тұнбалар, қайнатпалар жасайды.

Жержаңғақ– жылуды жақсы көретін жылдық дақыл. Оның құрамында басқаларға қарағанда май аз, бірақ пайдасы көп. Оның көмегімен салмақты азайтуға, потенцияны жақсартуға, жүйке жүйесін, қан айналымын, басты органдардың жұмысын қалпына келтіруге болады.

Жаңғақтардағы пайдалы элементтер мен дәрумендер

Бұл өсімдік өнімі холестеринсіз көптеген микро және макроэлементтердің, дәрумендердің, майлардың көзі болып табылады. Олардың нәрлілігінің жоғары болуынан, күнделікті дозаны алу үшін күніне кез келген жаңғақтың тек 60 грамынан аспайтын мөлшерін жеу керек.

Жаңғақтардың химиялық құрамы:

  • витаминдердің бірнеше тобы – В, Е және С, A, D, РР,
  • минералдар – фосфор, натрий, темір, йод, кальций, мырыш және басқалар,
  • қанықпаған май қышқылдары – пальмит, олеин,
  • антиоксиданттар – каротин, лютеин, ресвератрол,
  • талшық, күрделі ақуыздар-протеидтер, ақуыздар, коллаген.

Жаңғақтарды диетологтар жеңіл тағамдар ретінде салмақ жоғалту кезеңінде жеуге ұсынады, спортшылардың күш жаттығулары кезінде олардың пайдасы дәлелденген. Бірақ күнделікті норманың шегінде болу қиын.

Дәрумендердің күнделікті мөлшерін «Ламифарэн» емдік-профилактикалық өнімімен толықтыруға болады. Оның құрамына жаңғақтардағыдай көптеген микро және макроэлементтер кіреді, бірақ олардың көзі  – қоңыр балдырлар.

Жаңғақтардың ерлер денсаулығына әсері

Ерлердің «күшіне» көптеген факторлар әсер етеді – генетика, жасы, өмір салты, тамақтануы. Ер адамдар үшін дәрігерлер ұсынатын өнімдердің арасындағы жеңмпазы – жаңғақтар, дәлірек айтқанда, олардың бірнеше түрі.

Ең пайдалы жаңғақ – грек жаңғағы, оның құрамында жоғары мөлшерде мырыш бар, ол ерлер гормондарын өндіруге жауап береді. Ағзада бұл элементтің жетіспеушілігінен тестостерон өндірісінің деңгейі төмендейді, кейде тіпті толығымен тоқтайды, бұл потенцияны және ұрпақты көбейту қабілетіне әсер етеді.

Бадам эрекцияның сапасы мен ұзақтығына әсер етеді. Бұл оның құрамындағы В дәрумендерінің, май қышқылдарының және микроэлементтердің көптігіне байланысты. Олар эндокриндік бездердің жұмысының ісін бастайды, қан тамырларын нығайтады, бұлшықет массасын құруға көмектеседі және таз болу қаупін де азайтады.

«Ерлерге» арналған тізімде үшінші орынды пісте алады. Ол иммунитетті нығайтып, стресстен және жаман әдеттерден қорғауға арналған жаңғақтар. Олардың бірегей құрамы – аргинин, омега-3 қанықпаған майлары, мырыш.

Жаңғақтардың әйелдер денсаулығына әсері

Өсімдік өнімдерінің ағзаны нығайтуға арналған дәрі-дәрмектерді алмастыра алатындығы ғылыми дәлелденген. Әйелдерге қажет дәрумендер мен минералды кешендер келесі жаңғақтар түрінде бар:

  • кешью,
  • жержаңғақ,
  • қарағай жаңғағы,
  • фундук.

Кешьюде майлар өте аз, сондықтан ол диеталық мәзірге ең қажетті түр. Оның құрамына кіретін мырыш, темір қартаюды баяулатады, ал фолий қышқылы жасушаларды оттегімен қанықтырады, бұл жүктілік кезінде немесе оны жоспарлау кезінде маңызды.

Жержаңғақ-ақуыздардың, В, Е дәрумендерінің, антиоксиданттардың көзі. Оны диетаға тәуелсіз тағам ретінде қосуға, салаттарға, десерттерге қосуға, одан паста дайындауға болады.

Қарағай жаңғағы гинекологиялық ауруларды емдей алады, бүйректерді, бауырды тазартуға жауап береді, жүйке бұзылуларымен күресуге, терінің сапасын жақсартуға, витамин тапшылығы мен анемияға пайдалы.

Фундук тырнақтар мен шашты қалпына келтіреді, варикозды емдейді, созылмалы шаршаумен, жүйке сарқылуымен күреседі, әйелдердің жүйке және иммундық жүйелерін нығайтады.

Қарсы көрсетілімдері

Жаңғақтар пайдалы да, қауіпті де өнім бола алады. Оларды артық жеуге болмайды, себебі кейбір түрлерінің жоғары калориялылығы семіздікті тудыруы мүмкін. Олар ауыр қорытылады, бір уақытта бір уыстан артық жеуге болмайды.

Жаңғақтардың барлық түрлерін қолдануға қарсы көрсеткіштер:

  • аллергияға бейімділік,
  • холецистит немесе панкреатит,
  • АІЖ жаралы аурулары,
  • миокард инфарктісінің қаупі,
  • аритмия, стенокардия, тахикардия,
  • қан қысымының тұрақсыздығы,
  • қант диабеті.

Қарсы көрсетілімдер болмаса да, күнделікті норманы сақтау керек. Күніне 15 данадан аспайтын жержаңғақ, 20 грекжаңғақ, 2 ас қасық балқарағайлық, 60 пісте, 20 бадам, 10 кешью жеуге болады.

Егер қарсы көрсетілімдер болса, жаңғақтарды ұқсас құрамы бар өнімдерге немесе препараттарға ауыстыруға болады. Бұған айқын мысал – қоңыр балдырларға негізделген «Ламифарэн». Оның құрамына жоғарыда баяндалған дәрумендер, минералдар, майлар мен қышқылдар кіреді.

Біздің мамандардың мақалалары

Жаз мезгіліндегі ішек инфекцияларының профилактикасы

Жаз — бұл ең керемет жыл мезгілі. Оны ересектер де, балалар да жақсы көреді. Тек жаз ғана тура ағаштан жұлып ...
«Далее»

Барлығы цистит туралы: белгілері, себептері, мүмкін болатын асқынулары және емдеу

Цистит – несеп қуысы шырышының қабынуы. Патология клиникалық медицинаның бірнеше саласын жалпы қамтиды: ол урология және гинекология. Несеп қуысы зақымдалған ...
«Далее»

Гормонды жағдайды дәрі-дәрмектердің көмегінсіз қалпына келтірудің 10 тәсілі

Гормонды ауытқулар ауыр салдардың орын алуына алып келеді. Алдымен ұйқысыздық, күйгелектік сияқты белгілер байқалады, содан соң артық салмақ пайда болады ...
«Далее»

Азық-түлік өнімдеріндегі химия: сатып аларда неге назар аудару керек?

Дүкен сөрелерінде тұрған азық-түлік өнімдерінің көбісінің құрамында денсаулыққа зиянды әрі қауіпті заттар бар. Тағамдық қоспалар өнімді өте дәмді, ал тауардың ...
«Далее»

Консультация в WhatsApp