«Ішек тұмауы» (ротавирус): симптомдары, белгілері және емі

Ауру жиілігі бойынша ішек тұмауы жоғарғы және төменгі тыныс жолдарының жедел респираторлық вирустық инфекцияларынан кейін екінші орын алады. Ауру күзгі-қысқы маусымда белең алады. Ротавирусқа ең осал 1 жастан 3 жасқа дейінгі нәрестелер және шала туылған, жасанды тамақтандыратын нәрестелер. Бала өскен сайын, симптомдары соғұрлым азаяды.

Инфекцияны «ішек тұмауы» деп атағанымен, ол тұмау вирусына жатпайды.

Ішек тұмауы немесе ротавирус дегеніміз не?

Ішек тұмауы (ротавирустық инфекция, ротавирус, ротавирустық гастроэнтерит) — адамға патогенді ротавирустардан туындайтын жұқпалы ауру. Ол асқазан-ішек жолдарының зақымдалуымен сипатталады. Ротавирус көптеген дезинфекциялық заттарға төзімді, төмен температураларға да шыдайды.

12 сағаттан 7 күнге дейін (көбінесе 1-2 күн) созылатын инкубациялық кезеңнен кейін ротавирус тез және өткір дами бастайды. Ауру өткір респираторлық және өткір ішек бұзылыстарының белгілерімен сипатталады.

Анормальды жағдай келесі белгілермен бірге жүреді:

  • құрғақ жөтел және құсу;
  • тамақтың қышуы, қызаруы және ауырсынуы;
  • мұрынның ағуы және түшкіру;
  • температураның 39°C дейін көтерілуі;
  • ішектің зақымдануы;
  • іште ауырсыну және кесу;
  • асқазанның құрысуы және метеоризм;
  • түсі қара несеп;
  • сұйық көбіктенетін нәжіс;
  • аяқтың түйілуі.

Адам ағзаға енген сұйықтыққа қарағанда көп сұйықтықты жоғалтады. Дегидратация болған уақытта жас балаларда ұйықтамай жүрген кез бен ұйықтаған кезінде әлсіз сілекей шығарады, тері мен тіл құрғақ болады, жылағанда көз жасы шықпайды, 3 немесе одан да көп сағат жөргегі құрғақ болады, әлсіздік, летаргияға дейін әкеледі.

Сондай-ақ, ротавирус жалпы әлсіздікпен, дененің сырқырауы, тітіркену мен шаршаумен сипатталады.

Инфекция қалай жұғады

Инфекция көзі – науқас адам. Симптомдар пайда болғаннан кейін вирус нәжіспен 10 күнге дейін (иммун тапшылығы бар адамдарда — бір айға дейін) босатыла береді. Клиникалық көріністері жоқ вирус тасымалдаушысы да ауруды тарата алады. Нәжісте вирус 7 айға дейін, көкөністерде  25-тен 30 күнге дейін, ластанған қолдарда – бірнеше сағат бойы белсенді болады. Қоздырғыш 38˚С температурада өледі.

Дені сау адам ішек тұмауын жұқтыруы мүмкін:

  • инфекцияланған тамақ өнімдерін (көбінесе сүт, ашыған сүт өнімдері) пайдаланған кезде;
  • қайнатылмаған суды пайдаланған кезде;
  • байланыстық-тұрмыстық жолмен (лас қол арқылы).

Патология жоғары жұқпалықпен сипатталады. Ротавирусты жұқтыру үшін патогеннің аз дозасы жеткілікті.

Аурудың қауіптілігі неде

Асқынған жағдайларда ағзаның тез дегидратациясының қаупі жоғары. Егер ағзадағы судың жетіспеушілігі қысқа мерзімде жойылмаса, онда мүмкін: тыныс алу және жүрек қызметінің бұзылуы, дене температурасының 35°C дейін төмендеуі, сананың шатасуының пайда болуы. Гиповолемиялық шок пайда болуы мүмкін – тез дамып келе жатқан патологиялық жағдай, ол уақтылы және сауатты көмек жүргізілсе де жоғары өліммен сипатталады.

Сондықтан жұқпалы ауруды уақтылы және дұрыс емдеу қажет.

Емдеу әдістері

Ішек тұмауын емдеу әдістері аурудың ауырлығына, симптомдардың ауырлығына, науқастың жасына байланысты.

Емдеу шараларының негізгі мақсаттары:

  • инфекцияны және сусыздануды жою;
  • су-электролит балансын қалыпқа келтіру;
  • ішек қызметін қалпына келтіру;
  • ферменттер синтезін белсендіріңіз;
  • ішек микрофлорасын қалпына келтіру.

Асқазан тұмауы кезінде су-электролит балансын реттеу үшін балаларға Регидрон (Rehydron) дәріханалық препаратының ерітіндісін дайындауға болады. Ол үшін 1 стиктің құрамы 1 литр салқындатылған суда сұйылтылады. Балаларға 1 сағат аралығында 50 мл препарат беру керек. Көп мөлшерде ішуге болмайды, өйткені құсу пайда болуы мүмкін.

Емдік ерітіндіні өз бетінше жасауға болады. 1 литр суда (салқындатылған қайнатылған немесе бөтелкедегі) 1 шай қасық ас содасын (натрий бикарбонаты) және ас тұзын (натрий хлориді) сұйылтыңыз, 2-4 ас қасық түйіршіктелген қант қосыңыз. Диурез толық қалпына келгенге дейін науқас балаға кішкене жұтымдармен ішу керек.

Ротавирустың кешенді терапиясында сорбенттер (токсиндерді сіңіруге және жоюға арналған заттар) жақсы дәлелденген: Сорбекс (Sorbex), Энтеросгель (Enterosgel), Смекта (Smecta), Атоксил (Atoxil).

Ішек микрофлорасының тепе-теңдігін қалпына келтіру үшін пробиотиктер — Биофлора (Bioflor), Энтерожермин (Enterogermin) көрсетілген. Балаларға күніне екі рет тамақтан 1 сағат бұрын бір капсула беріледі. Әрбір жағдайда емдеу ұзақтығы әртүрлі болуы мүмкін – 6-дан 14 күнге дейін.

Ротавирусты емдеу кезінде дененің қорғанысын арттыру керек, дене гигиенасын қатаң бақылау қажет. Тамақтану жұмсақ, бірақ сонымен бірге толық болуы керек. Көкөніс сорпалары, кисель, ботқалар, қайнатпалар беру ұсынылады.

Алкогольден, майлы және ысталған тағамдардан, кофеиннен аулақ болу керек — бұл ішектің тітіркенуіне, нашарлауына әкелуі мүмкін.

Аурудың алдын алу шаралары

Ротавирусты емдеуден гөрі алдын-алу оңай. Ішек тұмауы ағзаға енбейді, егер:

  • тамақтанар алдында, дәретханада болғаннан кейін, серуендегеннен кейін қолды және тырнақтың астындағы аймақты мұқият жуыңыз;
  • қайнатылған немесе сапалы ауыз суды ішіңіз;
  • көкөністер мен жемістерді, көк шөптерді ағынды сумен жуу керек және қайнаған сумен шайып жіберу керек;
  • күмәнді өнімдерді тұтынбаңыз;
  • нәресте емізіктері мен бөтелкелерін, тіс щеткаларын уақтылы өңдеңіз;
  • үй-жайларды, беттерді, қоршаған заттарды үнемі ылғалды тазалауды жүргізу керек.

Өзіңіз қажет десеңіз ішек тұмауына қарсы вакцинация алуға болады. Ротавирус вакцинация күнтізбесіне кірмейді.

Ламифарэн емдік-профилактикалық өнімі ішек тұмауының алдын алуға әсер етеді. Гель құрамына кіретін қоңыр балдырлар мен альгин қышқылы асқазанның қышқылдығы мен флорасын қалпына келтіреді, патогендік микробтардан қорғайды, асқазан-ішек жолдарының созылмалы ауруларының өршуіне жол бермейді және организмнен токсиндердің шығуына ықпал етеді. A, B, C, D, E, K витаминдері иммунитетті қолдайды және нығайтады.

Минералдар, микро және макроэлементтер, полисахаридтер (Маннит, Фукоидан) қабыну процестерін болдырмайды, фагоцитозды белсендіреді және ас қорыту жүйесінің жұмысына пайдалы әсер етеді. Lamifaren белсенді компоненттері қабылдағаннан кейін 15 минуттан кейін әрекет етеді. Егер сіз диетада өткір, тұзды, ысталған және майлы тағамдарға жол бермейтін диетаны ұстанатын болсаңыз, өнім асқазан тұмауын емдеуде максималды әсер етеді. Балаларға 4 айдан бастап ұсынылады.

Осы мақаладан сіз гастро немесе ротавирус жедел инфекциялық патологияға жататынын білдіңіз. Ол тез басталады және энтерит пен гастроэнтериттің орташа белгілерімен сипатталады. Патологияның бастапқы кезеңінде ішек және тыныс алу синдромдары біріктіріледі. Ішек тұмауын уақтылы және сауатты емдеу, иммунитетті нығайту бұзылыстың себептері мен белгілерін жояды, тез қалпына келтіруді қамтамасыз етеді.

Біздің мамандардың мақалалары

Жаз мезгіліндегі ішек инфекцияларының профилактикасы

Жаз — бұл ең керемет жыл мезгілі. Оны ересектер де, балалар да жақсы көреді. Тек жаз ғана тура ағаштан жұлып ...
«Далее»

Барлығы цистит туралы: белгілері, себептері, мүмкін болатын асқынулары және емдеу

Цистит – несеп қуысы шырышының қабынуы. Патология клиникалық медицинаның бірнеше саласын жалпы қамтиды: ол урология және гинекология. Несеп қуысы зақымдалған ...
«Далее»

Гормонды жағдайды дәрі-дәрмектердің көмегінсіз қалпына келтірудің 10 тәсілі

Гормонды ауытқулар ауыр салдардың орын алуына алып келеді. Алдымен ұйқысыздық, күйгелектік сияқты белгілер байқалады, содан соң артық салмақ пайда болады ...
«Далее»

Азық-түлік өнімдеріндегі химия: сатып аларда неге назар аудару керек?

Дүкен сөрелерінде тұрған азық-түлік өнімдерінің көбісінің құрамында денсаулыққа зиянды әрі қауіпті заттар бар. Тағамдық қоспалар өнімді өте дәмді, ал тауардың ...
«Далее»

Консультация в WhatsApp