Стронций (лат. Strontium), Sr

Стронций — кез келген микроағзаның құрамына кіретін химиялық элемент. Бұл элемент улы емес, радиоактивті емес екен екенін бірден ескерте кетейік, сондықтан да остеопорозбен күресуде кеңінен қолданылады.

     Таза стронций өмір сүру әрекеттерінің болар болмас кезеңдері үшін микроағзаларға қажет. Сонымен бірге, аталған элемент ұлпаларда кездеседі және  кальцийдің тұрақты жолсілтеушісі болып табылады.

      Адам ағзасындағы стронцийдің әсері

     Микроэлемент остеотроптарға жатады, олар ұлпаларда жинақталады, соның ішінде сүйек массасына шоғырланады. Басқаша айтқанда, стронций ең алдымен қаңқаға бағытталған. Бұл осы химиялық әрекеттің толықтай кальцийдің қасиеттеріне – кез келген жануардың сүйек массасының негізгі құрылысшысына ұқсас болып келеді. 

     Сүйек массасындағы стронцийдің шоғырлануы аталған химиялық элементтің ұлпаларда ең аз мөлшерде –  жалпы мөлшердің 1 % ғана болуына әкеліп соқтырады.

     Кальций жетіспеушілігі кезінде және ағза радиоактивті ортада болғанда стронций бірте-бірте сүйек массасына жинала бастайды. Осылай шоғырлану барысында қиын жағдай орын алады: осындай радионуклидті сыртқа шығару ұзақ уақыт алуы мүмкін.

     Бала ағзасында стронций шоғырының қалыпты болуы кезінде аталған элемент сүйек ұлпасының дамуы үшін жауапты болып саналады. Бас миы стронцийді басты құрылыс материалы ретінде пайдаланады.

      Денсаулық үшін стронций қаншалықты маңызды?

     Радиоактивсіз микроэлемент жас ағзаның бұлшықеттерінің дамуы мен сүйектерінің қатаюы үшін аса маңызды. Шамамен оның шоғыры 0,023 % болып келеді. Егер жүрек-қантамыр және асқорыту жүйелерінің қызметі бұзылса, демек стронций метаболизмінде ауытқу бар деген сөз. Аталған радионуклидті остеопорозбмен, ұмытшақ ауруымен, сонымен қатар қатерлі ісік аурулармен күресуде қолданған жағдайлары белгілі болған.

     Бұл микроэлементтің басты биологиялық қызметі – оның сүйек массасының даму әрекетіне қатысуы. Көптеген зерттеулердің нәтижелері бойынша, стронцийдің жинақталу әрекеті жас өте келе  өтіп кетеді және тікелей тамақтану теңгеріміне байланысты. Бұл жағдай кальцийге бай тағамдық өнімдерді тұтынғанған кезде, стронций ағзада жинақталып қалады дегенді білдіреді. Кальций тапшылығы кезінде керісінше стронцийдің шамадан тыс артуы байқалады. Медицинада радионуклидтің радиоактивті формасы жиі пайдаланылады, көз бен терінің ауруларын емдеуде пайдаланылады.

      Стронций тапшылығы

     Тәжірибелік жануарларға өткізілген зерттеулер барысында, стронций тапшылығы мынадай жағдайларға әкелетіні белгілі болған:

өсу мен дамуды бәсеңдетеді;

тіс пен сүйекті кальциймен қамтамасыз ету әрекеті бұзылады;

тіс жегінің пайда болуы жиілейді.

     Адамда стронций тапшылығы көбінесе тамаққа үнемі сүт өнімдерін қосқаннан пайда болады. Сонымен қатар заттың жетіспеушілігі әйел адамдардың емшекпен емізу кезінде орын алады.

       Адам ағзасы белгілі бір теңгерімді сақтауды қажет ететінін естен шығармау керек. Стронцийді өмір сүру үшін маңызды элемент деп айтуға болмайды, алайда оның тапшылығынан бірқатар жағымсыз жағдайларға тап болуыңыз мүмкін. Мұндай жағдайдың орын алмауы үшін мамандар тамақтану теңгеріміне көңіл бөлуді және оны дәрумендік өнімдер — теңіз балдыры, үрмебұршақтар, көкөністермен байытып отыруға кеңес береді. Ағзаңыз үнемі толық қауіпсіздікті сезінетін Ламифарэн тағамдық өнімін пайдалануға болады.